Zmiękczacze wody są mechanizmami hydraulicznymi wykorzystywanymi do eliminowania twardości z oczyszczanej wody. Duża twardość wody to wynikowa zawartości jonów wapnia oraz magnezu. Są one powodem powstawania jasnego nalotu – kamienia kotłowego – na bateriach oraz urządzeniach AGD. Kamień jest uciążliwym skutkiem znacznej twardości wody. Ze względu na jonowy format twardości wody zmiękczacze opierają się na jonowymiennych złożach kationitowych (jony magnezu i wapnia mają ładunek dodatni). Przykłady takich złóż to żywica kationitowa, Purolite, Crystal Right. To zdecydowanie kwaśne złoża z niskim odczynem pH.
Prócz usuwania twardości z wody niektóre złoża bardzo dobrze radzą sobie również z takimi niepożądanymi środkami jak mangan, żelazo lub amoniak. Długość życia złóż jonowymiennych jest dość duża i wynosi od 10 do 15 lat. Po tym okresie zalecana jest pełna wymiana złoża. W czasie używania złoże traci swe właściwości jonowymienne, toteż co jakiś czas powinno się prowadzić odnawianie roztworami soli. Liczba dni pomiędzy regeneracjami jest ustalana indywidualnie oraz ściśle zależy od jakości filtrowanej wody oraz jonowymiennej pojemności aparatu (stuprocentowo uwarunkowanej od ilości żywicy). Dobre zmiękczacze wody oferują bardzo duże miary natężenia przepływu, kierowane są w pełni automatycznie, zaś czystość wody wynikowej spełnia najbardziej surowe wymogi użytkowników.